Haarlemse Kerstmarkt

Honderden kramen vullen drie dagen lang de binnenstad van Haarlem, en allemaal leiden ze terug naar dit plein. De Grote Markt is al achthonderd jaar het hart van de stad, en bijna alles om je heen heeft een verhaal.

Begin bij het stadhuis aan de westkant. Het begon in de twaalfde eeuw als paleis van de graven van Holland, en er zitten nog balken uit de dertiende eeuw in. Ertegenover staat de kerk: de Grote of Sint-Bavokerk, af in het begin van de zestiende eeuw, met een cederhouten gewelf uit 1538. Binnen staat het Müller-orgel, gebouwd tussen 1735 en 1738. Toen het klaar was, was het het grootste orgel ter wereld. Händel speelde erop. Mendelssohn speelde erop. En in 1766 speelde een jongen van tien erop, op tournee door Europa: Wolfgang Amadeus Mozart.

Boven in de toren hangen twee kleine klokken, de Damiaatjes. De legende zegt dat Haarlemse ridders ze uit Egypte meebrachten tijdens de kruistochten. In werkelijkheid schonk een klokkengieter uit Aalst ze in 1562 aan de bisschop. Hoe dan ook: eeuwenlang luidden ze elke avond van negen tot half tien, het teken dat de stadspoorten dichtgingen. Hoor je vanavond om negen uur klokken, dan weet je wat ze betekenen.

Naast de kerk staat de Vleeshal, gebouwd in 1603 en veel te deftig voor de verkoop van vlees, wat precies de bedoeling was. En midden op het plein staat Laurens Janszoon Coster, de drukker van wie Haarlem volhoudt dat hij de boekdrukkunst vóór Gutenberg uitvond. Het beeld staat er sinds 1856. De discussie loopt nog.

Eén ding om naar te kijken: loop op zondagmiddag, als het plein schouder aan schouder staat, de kerk in. Het is er stil, het is er warm, en het orgel staat er gewoon.