Een ster in het veen
Transcript
Vanaf de grond ziet Bourtange eruit als een mooi dorp: een kerk, een molen, bakstenen huizen rond een pleintje. Vanuit de lucht is het een ster. Vijf punten, twee ringen water, en één weg naar binnen. Niets aan deze plek is toeval.
In de jaren 1580 vochten de Nederlanden tegen Spanje, en de stad Groningen was in Spaanse handen. Er liep precies één weg door het veen tussen Groningen en Duitsland, over een zandrug die Bourtange heette. Willem van Oranje liet daar een fort bouwen. Het was klaar in 1593, en het moeras deed de helft van het werk: een leger kon alleen over die ene weg komen, recht de kanonnen in.
De Spanjaarden probeerden het, kort na de bouw, en faalden. In 1672, het Rampjaar, kwam de bisschop van Münster met een leger en eiste overgave. De commandant, kapitein Protts, weigerde. De frontale aanval brak op de wallen en het veen. Het fort is nooit ingenomen.
Daarna trokken de oorlogen verder, het veen werd ontgonnen, en de ster deed er niet meer toe. In 1851 gaf het leger het op en werd het een gewoon dorp. De wallen werden omgeploegd, de grachten slibden dicht, en een eeuw lang was Bourtange gewoon een plek aan het einde van de weg.
In 1960 nam de gemeente een ongewoon besluit: het hele fort herbouwen zoals het er rond 1740 uitzag, als een museum waarin je kunt wonen. De ster waar je nu in staat is dus tegelijk vierhonderd jaar oud en zestig jaar oud.
Eén ding om naar te kijken: klim voor je weggaat de wal achter de kramen op en kijk over het water. In december, in de schemering, zie je wat de Spaanse soldaten zagen. Er is nog steeds maar één weg naar binnen.
Bron: en.wikipedia.org
